Code rood in het oosten van het land, lokaal tot 40 graden op vrijdag, en vannacht mogelijk de warmste nacht ooit gemeten in België. De zomer van 2026 zet de toon – en dat is geen toeval. Het aantal “zomerse dagen” (met een temperatuur van minstens 25 °C) is in ons land bijna verdubbeld tussen 1970 en 2025. In dezelfde periode vervijfvoudigde het aantal “tropische dagen” (met 30 °C of meer).1 De klimaatverandering laat zich voelen, onder meer in zweterige thuiswerkdagen en slapeloze nachten. In Europa heeft maar een vijfde van alle woningen airco, wat een pak minder is dan in de VS, Zuidoost-Azië of Oceanië.2 Ook geen toestel om aan te zetten? Speciaal voor jou: enkele tips om je huis te koelen zonder airco.
Wat is de goedkoopste manier om een huis te koelen?
Onder het motto “voorkomen is beter dan genezen”: probeer de warmte eerst en vooral buiten te houden. Da’s namelijk helemaal gratis! Overdag is het slim om je rolluiken of screens naar beneden te laten. Je gordijnen sluiten helpt ook, maar de zon van binnenuit weren is net iets minder effectief dan van buitenuit.
De kans dat je op warme dagen zin hebt in lasagne is niet zo groot, maar toch: je oven gebruik je beter niet. Ook je droogkast (sowieso een energievreter) mag op non-actief om binnen geen extra warmte te creëren. Sluit je ramen zodra de temperatuur buiten hoger is dan de binnen. Op zwoele zomerdagen is dat vaak al tussen 9 en 10 uur ‘s ochtends. ‘s Avonds en ‘s nachts is het wél slim om te verluchten.
Wist je dat het tot slot enorm helpt om groen rond je woning aan te planten? Bomen, klimplanten of een groendak zijn allemaal bondgenoten in de strijd tegen een oververhit huis. Het helpt zelfs om je balkon te vergroenen – er is vast nog plaats naast je zonnepaneel met stekker!
Wat te doen tegen warmte zonder airco?
De tijd dat airco’s “not done” waren voor wie om het klimaat geeft, ligt achter ons. Technologische innovaties maakten de toestellen een pak zuiniger. Zeker als je zonnepanelen hebt die overdag te veel produceren, draait je eventuele airco netjes op gratis groene stroom. Natuurlijk vraagt airconditioning wel om een behoorlijke investering, die je misschien liever vermijdt of uitstelt. Je huis zonder airco koelen dan maar? Dat kan!
Ten eerste wordt de ventilator je vriend. Die verbruikt nog wel stroom, maar natuurlijk veel minder dan een airco, namelijk: zo’n 30 watt tot 100 watt.3 Let wel: hem gewoon laten draaien in een warme, afgesloten kamer zet weinig zoden aan de dijk. Je haalt er meer uit door hem voor een open raam te installeren: ‘s morgens laat je hem in de richting van de kamer blazen om frisse lucht binnen te trekken, en ‘s avonds draai je hem om warme lucht af te voeren. Er een koelelement of een bevroren fles water voor zetten doet ook wonderen.
Wat is beter: een ventilator of een luchtkoeler?
Ventilatoren verplaatsen enkel de lucht. Dat heeft een verkoelend effect (de zogenaamde “windchill factor”), maar het verlaagt de kamertemperatuur niet. Een luchtkoeler doet dat wel, door de lucht met water af te koelen. Zo kan je de temperatuur in huis met een drietal graden doen dalen. Luchtkoelers werken vooral goed in droge ruimtes: in vochtige huizen kunnen ze het benauwde gevoel net versterken. Het toestel is relatief zuinig: bij 200 uur gebruik verbruikt een luchtkoeler ongeveer 20 kWh.
