april, 2026 - Energie.be

Laatst bijgewerkt 10/04/2026

Heel wat Vlamingen hebben zonnepanelen. Eind maart 2026 klopten we in Vlaanderen af op 1.071.810 installaties. Daarmee is onze regio goed bezig: in de ranking volgens het vermogen van zonnepanelen per inwoner staan we op de derde plaats in de EU, na Nederland en Duitsland.¹ Heb jij zonnepanelen? Dan is het slim om je zelfverbruik te maximaliseren. Waarom? Hoe? Dat lees je hier!

Wat is zelfverbruik?

Zelfverbruik of zelfconsumptie betekent dat je de elektriciteit die je zelf opwekt, bijvoorbeeld met zonnepanelen, direct gebruikt op het moment dat die wordt geproduceerd.

Waarom je zelfverbruik verhogen?

De elektriciteit die je direct verbruikt zodra je zonnepanelen ze produceren, is volkomen gratis. Je doet er dus meer voordeel mee dan wanneer je die stroom op het net zou zetten. Daar krijg je namelijk steeds minder compensatie voor, gezien het dalende en soms zelf negatieve injectietarief. En gratis energie gebruiken is uiteraard ook goedkoper dan op een ander tijdstip stroom te moeten kopen bij je energieleverancier.

6 manieren om je zelfverbruik te verhogen

Tussen 11.00u en 15.00u leveren je zonnepanelen het meeste stroom. Wie niet kan telewerken, is op dat moment natuurlijk niet thuis. Gelukkig kan je ook vanop afstand je zelfconsumptie verhogen.

1. Energievreters ‘s middags doen werken

‘s Middags strijken en koken wanneer je niet thuis bent, is behoorlijk moeilijk. Gelukkig kan je er met een timer wel voor zorgen dat bepaalde toestellen opspringen op het moment dat je zonnepanelen volop energie produceren. Goed om te weten: je vaatwasser, wasmachine en droogkast zijn de grootste energievreters (die herken je aan het feit dat ze koelte of warmte produceren).

2. Een thuisbatterij installeren

Zonder speciale ingrepen bedraagt het zelfverbruik van een gemiddeld Vlaams gezin zo’n 28%.² Met een thuisbatterij kan je je zelfconsumptie doen stijgen tot wel 68%.³ Op een traditionele thuisbatterij of een stekkerbatterij kan je opgewekte energie enkele uren tot dagen opslaan, om ze dan later te gebruiken.

3. Slim omspringen met warm water

Douchen op het ritme van de zon: klinkt goed, niet? In de zomer betekent dat een ochtenddouche, omdat de zon dan al vroeg aan het werk is. In de winter ga je beter ‘s avonds onder de douche. En wist je dat zowel een warmtepomp als een elektrische boiler met een thermisch voorraadvat je water uren warm kunnen houden? Het water voor je ontspannende bad ‘s avonds of – iets minder leuk – die berg afwas na het avondeten kan je dus tussen 11.00u en 15.00u al laten opwarmen, gewoon met een eenvoudige timer.

4. Je verwarming lichtjes aanpassen

Net zoals je je warme water kan laten voorverwarmen, kan je bijvoorbeeld overdag meer verwarmen en ‘s avonds genieten van de restwarmte. Een slimme thermostaat is daarbij onmisbaar, net als een gesprek met een expert. Want je wil die aanpassingen aan je verwarming natuurlijk doordacht doen, en je energieverbruik niet onbedoeld laten pieken.

5. Je elektrische wagen opladen met zonnepanelen

Heb je een elektrische auto en een laadpaal thuis? Elke laadbeurt die je van ‘s avonds naar ‘s middags verzet, levert je een besparing op. Bepaalde modellen elektrische auto’s kan je trouwens als thuisbatterij gebruiken! Je hebt er wel een speciale, bidirectionele laadpaal voor nodig.

6. Automatische sturing installeren

We hebben het nut van een timer al aangehaald. Daarmee hoef je niet langer manueel (en/of elke dag opnieuw) je toestellen aan het werk te zetten tussen 11.00u en 15.00u. Maar je kan het nog professioneler aanpakken. Een energiemanagementsysteem stuurt je apparaten namelijk automatisch aan op basis van onder meer je zonneproductie.

Goed om te weten
Als je je energieverbruik niet afstemt op de momenten waarop je zonnepanelen veel stroom produceren, dan bedraagt je zelfverbruik zo’n 28%. Dat percentage kan je opkrikken tot 35% door je vaatwasser, wasmachine, droogkast en andere energievreters rond de middag te laten draaien. Een nóg hoger aandeel zelfconsumptie is weggelegd voor wie daarnaast een thuisbatterij aanschaft, z’n elektrische (warmtepomp)boiler slim aanstuurt en zijn elektrische auto op strategische momenten oplaadt.

Bronnen