februari, 2025 - Energie.be

De nettarieven zijn fiks gestegen

Hoewel ook de distributienettarieven voor aardgas gestegen zijn tegenover 2024, zijn vooral die voor elektriciteit fors toegenomen. Als redenen haalt Fluvius de 80% duurdere transmissienettarieven van Elia aan; de hoge rentes op de financiële markten; de investeringen die nodig zijn om het elektriciteitsnet klaar te maken voor de toekomst; en het feit dat de distributienetbeheerders groenestroomcertificaten moeten aankopen tegen de gegarandeerde minimumprijs (en daarvoor in de Vlaamse begroting geen compensatie voorzien is).

VITO, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek, becijferde de financiële impact. Het vertrok daarvoor van een gezin dat 3.500 kWh elektriciteit per jaar verbruikt en een gemiddelde maandpiek heeft van 4,26 kW. Zo’n huishouden zal in 2025 gemiddeld € 483 aan nettarieven betalen, inclusief btw. Dat is 33% meer dan vorig jaar, wat overeenkomt met een stijging van € 120.¹

Hoe bereid je je voor?

Gelukkig zijn er manieren om de impact van het capaciteitstarief te beperken.

Spreid je verbruik

Een grootverbruiker zoals je elektrische wagen kan flinke pieken veroorzaken. Je koppelt hem dus beter niet aan de laadpaal terwijl er andere energie-intensieve toestellen draaien, zoals je droogkast. Maak er een gewoonte van om je auto ’s nachts op te laden. Ook zonder grote verbruikers is het trouwens slim om je energieverbruik te spreiden. Probeer de wasmachine bijvoorbeeld niet tijdens het koken te gebruiken. Zo hou je je pieken onder controle.

Meten is weten

Als je een digitale meter hebt, kan je je pieken checken via mijn.fluvius.be, en je gedrag aanpassen. Slimme apparaten zijn daarbij een handige bondgenoot. Denk aan:

slimme stekkers die je op afstand bedient.

slimme thermostaten waarmee je je verwarming efficiënt instelt.

uitstelknoppen op je (vaat)wasmachine en droogkast.

een warmtepomp of boiler met slimme sturing, zodat die toestellen hun werking afstemmen op andere apparaten, en tijdelijk hun vermogen verminderen wanneer er nog energieverslinders actief zijn.

Al die technologieën helpen je om je energiegebruik beter te spreiden.

Zonne-energie? Direct gebruiken

Heb je zonnepanelen? Dan kan je wél meerdere elektrische toestellen tegelijkertijd gebruiken zonder er een financiële kater aan over te houden – tenminste, als je dit doet terwijl je panelen volop energie produceren. Dat is meestal ‘s middags. Dit systeem noemen we ook wel zelfverbruik.

Klaar voor de toekomst

Zonder de juiste aanpak kan het capaciteitstarief, in combinatie met de gestegen nettarieven, leiden tot een hogere energiefactuur. Door je verbruik te meten, slimme apparaten te gebruiken en je energieconsumptie te spreiden, kan je de impact beperken. Met deze tips ben je er klaar voor!

¹https://emis.vito.be/nl/artikel/vreg-keurt-distributienettarieven-2025-goed

Dit jaar krijgen alle eigenaars van zonnepanelen in Vlaanderen verplicht een digitale meter – zonder uitstel, behalve consumenten met een uitsluitend nachtmeter. Zij kunnen uitstel krijgen tot 2028. Voor alle anderen komt er een einde aan de analoge meter die terugdraait bij een overschot aan opgewekte stroom. Maar wat betekent dit concreet voor je energiefactuur en waar moet je rekening mee houden?

De gevolgen van een digitale meter …

Een digitale meter houdt bij hoeveel stroom je verbruikt en hoeveel je injecteert. Aan de ene kant zal je teller niet meer terugdraaien door het overschot aan geproduceerde stroom. Je betaalt dus voor je werkelijke verbruik – voor álle stroom die je van het net haalt, ongeacht hoeveel je terug injecteert – net zoals mensen zonder zonnepanelen. Voor de stroom die je op het net zet, krijg je een terugleververgoeding of injectietarief, dat meestal lager ligt dan het tarief dat je betaalt voor stroomafname.

Aan de andere kant komt er met de digitale meter een einde aan het prosumententarief, en hoef je dus niet langer te betalen voor het gebruik van het distributienet. Dit kan voordeliger zijn als je veel opgewekte stroom zelf verbruikt en weinig van het net afneemt.

… en hun impact op je factuur

Het effect op je factuur hangt af van je verbruikspatroon. Wie veel zelfverbruik heeft en weinig stroom van het net afhaalt, kan profiteren van een lage energiekost en lagere nettarieven. Maar wie veel stroom van het net nodig heeft of weinig opgewekte stroom direct gebruikt, mag zich wellicht aan een hogere energiefactuur verwachten. Denk aan consumenten die ‘s ochtends en ‘s avonds heel wat verbruiken en die overdag niet thuis zijn.

Met een digitale meter wordt het met andere woorden interessanter om je opgewekte stroom direct te gebruiken. Om aan zogenaamde zelfconsumptie te doen, moet je wellicht je verbruikspatroon aanpassen, bijvoorbeeld door toestellen overdag te laten draaien.

Wat gebeurt er met het saldo van je terugdraaiende teller?

Wanneer Fluvius je digitale meter installeert, wordt het saldo van je terugdraaiende teller automatisch gecompenseerd. Je verliest dus geen geproduceerde energie. Het verschil tussen de laatste meterstand op je jaarafrekening en de stand bij vervanging wordt verrekend op je volgende afrekening. Dit gebeurt zoals voorheen, behalve als je digitale meter wordt geplaatst in de jaarlijkse opnameperiode.

Let op! Wil je overstappen naar maandelijks afrekenen, starten met energiedelen, meetregime 3 aanvragen, van tarief wisselen of overstappen naar een andere energieleverancier, dan wacht je hier best mee tot na je eerstvolgende meteropname ! Deze acties kunnen er namelijk voor zorgen dat je saldo op nul wordt gezet, waardoor je mogelijk een deel van je compensatie misloopt. Je meteropnamemaand kan je terugvinden via My Fluvius.

De retroactieve investeringspremie?

Liet je zonnepanelen plaatsen tussen 2014 en 2020? Dan heb je na de installatie van je digitale meter misschien recht op een premie: de retroactieve investeringspremie, die gemiddeld tussen de €1.000 en €2.000 ligt. Er zijn wel wat voorwaarden verbonden aan deze eenmalige compensatie. Ze hangt onder meer af van eventuele groenestroomcertificaten of andere overheidssteun die je in het verleden ontving, en het vermogen van je installatie. Bovendien kan je je premie verliezen als je niet tijdig een afspraak maakt, dan word je namelijk als weigeraar beschouwd.

Let op: 2025 is het laatste jaar waarin je deze premie nog kan aanvragen, dit dient te gebeuren binnen de zes maanden na installatie van je digitale meter.