Laatst bijgewerkt 03/03/2026
In januari 2023 werd het capaciteitstarief ingevoerd. Al een aantal jaar geleden, dus. En de Vlaming heeft het tarief sindsdien niet helemaal in z’n hart gesloten. Uit een enquête van de Vlaamse Nutsregulator uit juni 2025 blijkt dat 23% van de ondervraagden er positief tegenover staan, 44% procent neutraal en 28% procent negatief.1 Bovendien bestaan er nog enkele hardnekkige mythes over het capaciteitstarief. Die helpen we hier graag de wereld uit.
1. “Het capaciteitstarief komt boven op mijn huidige factuur”
Het capaciteitstarief is een bepaalde manier van rekenen; het is géén extra bijdrage. Sinds de invoering ervan telt voor je factuur niet alleen hoeveel elektriciteit je verbruikt, maar ook hoeveel elektriciteit je op een bepaald moment verbruikt. Veel toestellen tegelijk laten werken leidt tot een piek, en tot een hogere factuur.
Niet je hele factuur wordt trouwens op die manier berekend. Het capaciteitstarief telt enkel voor de kosten die je betaalt voor het gebruik van het elektriciteitsnet: de zogenaamde ‘distributienetkosten’ of ‘nettarieven’.
2. “Ik heb een oude analoge meter, dus het capaciteitstarief telt niet”
Het klopt dat Fluvius de gegevens van een digitale meter nodig heeft om te weten waar je verbruikspieken zitten. Maar dat betekent niet dat eigenaars van een oude analoge meter aan het capaciteitstarief ontsnappen. Als je een klassieke meter hebt, die dus geen pieken kan meten, dan betaal je gewoon een minimumbijdrage, die overeenkomt met een piek van 2,5 kW. Die wordt vermenigvuldigd met een kost per kW.
3. “Het heeft geen zin meer om zuinig te zijn met energie”
Het capaciteitstarief geldt, zoals gezegd, alleen voor de distributienetkosten. Die maken gemiddeld 30% uit van de doorsnee elektriciteitsfactuur. Je werkelijke energiekosten nemen nog altijd een grotere hap uit je rekening: zo’n 45%. En die blijven we berekenen op basis van hoeveel kW je per uur verbruikt. Voor het capaciteitstarief moet je je verbruik spreiden (en niet al je toestellen tegelijkertijd gebruiken), maar het loont dus zeker nog de moeite om zuinig om te springen met energie. Hoe je dat doet? Lees gerust onze thuiswerktips en ons artikel over energie besparen als goed voornemen!
4. “Ik mag mijn elektrische toestellen niet meer samen gebruiken”
Je moet inderdaad opletten dat je niet te veel huishoudelijke toestellen tegelijkertijd aan het werk zet. Wanneer je bijvoorbeeld je wasmachine, vaatwasmachine en droogkast laat draaien terwijl je ook nog eens achter de kookpotten staat, kan je een verbruikspiek veroorzaken die je voelt op je energiefactuur.
Als eigenaar van een grootverbruiker moet je extra opletten: plan je de laadbeurt van je elektrische auto bijvoorbeeld niet goed, dan kan die jou op kosten jagen. Door te investeren in slimme apparaten en sturing kan je je capaciteitstarief zeker onder controle houden.
5. “Het capaciteitstarief geldt ook voor de energie die ik op het net injecteer”
Voor de berekening van het capaciteitstarief telt enkel hoeveel energie je (tegelijkertijd) afneemt; niet hoeveel je op het net zet. Het capaciteitstarief is met andere woorden puur een afnametarief.
6. “Ik betaal meer voor een piek vroeg in de avond”
Dit klopt niet. Het capaciteitstarief houdt alleen rekening met de grootte van je piek, niet met het moment waarop die piek valt.
7. “Als ik de maximale vermogens van al mijn toestellen optel, ken ik mijn maandpiek”
Het klinkt logisch om de som te nemen van de vermogens van alle elektrische toestellen die je samen aanzet, om zo je verbruikspiek te kennen. Maar toch is dat geen goeie referentie voor het capaciteitstarief. Je grootste verbruikspiek van de maand komt in de praktijk namelijk neer op het hoogste kwartiervermogen van de maand (omdat je digitale meter elk kwartier je verbruik registreert), en niet al je toestellen staan een kwartier lang aan. Ze draaien ook niet constant op het hoogste vermogen. Sommige toestellen blijven dan weer wél de hele tijd werken, zoals je diepvriezer en koelkast. De maximumvermogens van je toestellen optellen, helpt dus niet om je maandpiek te kennen. Je klantenzone is een betrouwbaardere bron.
8. “Pieken boven 2,5 kW zijn duurder”
Voor elke kW van je verbruikspiek geldt hetzelfde tarief. De pieken boven 2,5 kW kosten dus niet méér. 2,5 kW is gewoon de ondergrens of de minimumbijdrage die iedereen betaalt voor de distributiekosten.
9. “Ik rij elektrisch, dus het capaciteitstarief is nadelig voor mij”
Met het capaciteitstarief doe je er goed aan om te plannen, en je elektrische auto niet eender wanneer op te laden. Maar het klopt niet dat je sowieso duurder uitkomt. Wie het slim speelt, kan net geld besparen. Als je een slimme laadpaal strategisch inzet en traag laadt, zal je energiefactuur wellicht lager zijn dan vóór de invoering van het capaciteitstarief.
10. “Ik heb een driefasige aansluiting, dus ik betaal extra”
Doen we je nu twijfelen over welk type aansluiting je hebt? Als gewone consument heb je wellicht geen driefasige aansluiting. Dit is een type elektrische aansluiting dat drie afzonderlijke stroomvoerende geleiders (fasen) gebruikt, naast een neutrale geleider en een aardgeleider. Dit systeem vind je vooral in industriële en commerciële omgevingen. In elk geval maakt het voor het capaciteitstarief niet uit of je een gewone monofasige of een driefasige elektriciteitsaansluiting hebt. Het enige dat telt, is de piek in verbruik die je digitale meter registreert (of waarvoor je met een oude meter een standaardbijdrage betaalt).
| Goed om te weten Het capaciteitstarief zorgt nog vaak voor verwarring, maar veel bezorgdheden zijn gebaseerd op misverstanden. Door bewuster met je verbruik om te gaan en pieken te vermijden, hou je je factuur onder controle. Het capaciteitstarief hoeft dus zeker geen aanslag te zijn op je budget. In juni 2025 deed de Vlaamse Nutsregulator een steekproef bij 135.000 gezinnen. Daaruit bleek dat een gemiddeld gezin met een verbruik van 3.500 kilowattuur per jaar en een piek van 4,16 kilowatt niet meer betaalt sinds de invoering van het capaciteitstarief.2 |
Bronnen
- https://www.standaard.be/economie/capaciteitstarief-zet-gezinnen-aan-tot-gespreid-energieverbruik-maar-kleine-verbruikers-betalen-meer/74004416.html ↩︎
- https://www.standaard.be/economie/capaciteitstarief-zet-gezinnen-aan-tot-gespreid-energieverbruik-maar-kleine-verbruikers-betalen-meer/74004416.html ↩︎
