Laatst bijgewerkt 08/06/2026
Dat de energieprijzen sterk schommelen is je wellicht niet ontgaan. Maar hoe komen die prijzen nu eigenlijk tot stand? Er zijn een aantal factoren die bepalen welk bedrag er precies op je energiefactuur prijkt, en die overlopen we graag.
Hoe beïnvloeden vraag en aanbod de energieprijzen?
Is er veel vraag naar energie, bijvoorbeeld op koude winterdagen, dan stijgen de prijzen. Is er veel aanbod, dan dalen ze. Dat betekent meteen dat de weersomstandigheden een invloed hebben op de prijs voor gas en elektriciteit – hoe gek dat misschien ook klinkt. Veel wind betekent bijvoorbeeld een groot aanbod aan windenergie, en dus lagere prijzen.
Waarom hebben internationale gas- en elektriciteitsprijzen invloed op je energiefactuur?
De energieprijs schommelt op de internationale beurzen. Geopolitieke spanningen en conflicten, of acties die daaruit voortvloeien, creëren schaarste of onzekerheid en jagen de prijzen de hoogte in.
De tarieven op variabele contracten stijgen en dalen maandelijks of driemaandelijks mee met de markt, maar met een vast contract merk je weinig van de schommelingen. Tenzij je net een nieuw contract moet afsluiten in tijden van (economische) onrust, want vaste contracten zijn uiteraard niet oneindig geldig. De meeste geven voor één jaar zekerheid over je tarief; sommige voor twee jaar. Voor heel wat vaste energiecontracten betaal je sinds 1 april plots een pak meer. De Standaard spreekt van een gemiddelde stijging van 40 tot 60 procent, veroorzaakt door de oorlog in het Midden-Oosten.1
Wat zijn netkosten, heffingen en btw?
Tot hiertoe hadden we het over de energieprijs. Maar da’s niet het enige dat je uiteindelijk betaalt. Er komen ten eerste nog netkosten bij, waarmee Fluvius het net aanlegt en onderhoudt (het zogenaamde ‘distributienettarief’), en elektriciteit en gas tot aan je woning brengt (het ‘vervoersnettarief’). De exacte netkosten hangen af van je regio en – sinds de invoering van het capaciteitstarief – van de grootte van je verbruikspieken. Het bedrag dat jij hiervoor betaalt, sluizen wij als energieleverancier gewoon door naar Fluvius; we hebben er zelf geen invloed op.
Ook aan de btw en heffingen kunnen wij als leverancier niets veranderen. Het zijn taksen die de overheid oplegt. Zo betaal je bijvoorbeeld een federale bijzondere accijns en een Vlaamse bijdrage aan het energiefonds. Met dat fonds betaalt de overheid onder meer de energiepremies en de werkingskosten van de energieregulator (VREG).
Een genuanceerd verhaal
Een eerlijk verhaal over de energieprijs is er eentje dat de gelaagdheid van het onderwerp belicht. Het systeem balanceert constant tussen verschillende invloeden, ook geopolitieke, en de energietransitie – die absoluut broodnodig is – gooit er nog een schepje complexiteit bovenop. Met een betrouwbare leverancier zit je gelukkig jaar na jaar goed, waardoor je alvast geen onnodige energie in je energiecontract moet stoppen.
| Goed om te weten Je energiefactuur is opgebouwd uit drie grote onderdelen: de energiekosten (de prijs die je voor je stroom- en gasverbruik betaalt aan je energieleverancier), de nettarieven (de kosten voor onder meer het onderhoud van het net en de meters) en de heffingen en btw. De energiekost hangt af van de grondstoffenprijzen en evolueert onder invloed van vraag en aanbod. Het is het enige onderdeel waar je als consument invloed op kan hebben: door te vergelijken en eventueel van leverancier te wisselen. |










